Na czym polega dieta bezglutenowa

2019-07-05
Na czym polega dieta bezglutenowa

Masz dolegliwości po spożyciu produktów zbożowych? Najnowsze badania wskazują, że nawet 13% światowej populacji może być  nadwrażliwa na gluten. Jak objawia się nietolerancja glutenu i jak sobie z nią poradzić? Przeczytaj artykuł i sprawdź, jakie są efekty diety bezglutenowej.

Na czym polega dieta bezglutenowa

Gluten (z łac. - klej) to białko, które znajdziesz przede wszystkim w pszenicy, życie i jęczmieniu. Ten rodzaj białka odpowiada za charakterystyczną strukturę i konsystencję niektórych produktów spożywczych (np. chleb). Zawartość glutenu podnosi wilgotność i zwiększa elastyczność żywności.

Spożywanie tego białka jest całkowicie bezpieczne dla większości osób. Jednak coraz częściej pojawiają się przypadki wrodzonej (lub nabytej) nietolerancji.

Nietolerancja może mieć charakter całkowity (choroba – celiakia – ok. 1% populacji) lub częściowy (nadwrażliwość na gluten – ok. 13% populacji).

Spożywanie glutenu przy nietolerancji prowadzi do takich objawów jak: biegunki, wysypka, podrażnienia skóry, nieustanne uczucie zmęczenia, a nawet depresja.

Dieta bezglutenowa jest dietą eliminacyjną. Wykorzystuje się ją w celu zwalczania objawów nietolerancji glutenu.

Dieta bezglutenowa a celiakia

Celiakia to choroba autoimmunologiczna. W przypadku chorych – spożycie nawet niewielkiej ilości glutenu skutkuje agresywną reakcją systemu odpornościowego.

Reakcja obronna prowadzi do omyłkowego uszkodzenia własnych tkanek organizmu (najczęściej w obrębie układu pokarmowego). Zaniedbana celiakia może prowadzić do poważnego uszkodzenia jelit.

US National Library of Medicine do objawów celiakii zalicza min.:

  • bóle brzucha,
  • biegunki,
  • zaparcia,
  • wysypkę skórną,
  • utratę wagi ciała,
  • anemię.

Co ciekawe, istnieją pacjenci, u których nie występują żadne problemy trawienne. Zamiast tego nietolerancja glutenu wywołuje u nich takie symptomy jak przewlekłe zmęczenie lub depresja.

Jeżeli źle się czujesz po spożyciu glutenu – powinnaś powiedzieć o tym swojemu lekarzowi. Celiakię stwierdza się poprzez badanie krwi (współczynnik tTg-IgA) lub biopsję jelita cienkiego (w trakcie której pobiera się kawałek tkanki, a następnie sprawdza pod kątem ewentualnych uszkodzeń).

Pamiętaj, aby zbadać się na celiakię przed zastosowaniem diety bezglutenowej. Inaczej wyniki badań mogą być nieprecyzyjne.

Nadwrażliwość na gluten

Nadwrażliwości na gluten nie da się stwierdzić tymi samymi testami, co celiakii. U większości pacjentów testy nie potwierdzają żadnej choroby, a pomimo tego pojawia się dyskomfort po spożyciu produktów zbożowych.

Objawy nadwrażliwości na gluten są podobne do celiaki. Można wymienić tu: zaburzenia trawienia, ogólne pogorszenie samopoczucia i wysypki.

Osoby, które nie mają celiakii, ale podejrzewają u siebie nadwrażliwość na gluten – mogą zastosować dietę bezglutenową przez kilka tygodni, aby przekonać się, czy negatywne objawy ustąpią.

Po kilku tygodniach możesz stopniowo przywracać poszczególne produkty z zawartością glutenu. Jeżeli dieta bezglutenowa nie pomoże Ci zwalczyć negatywnych objawów – prawdopodobnie ich źródło leży gdzie indziej.

Możesz wypróbować też inną dietę – tzw. protokół autoimmunologiczny.

Dieta bezglutenowa co jeść

Kompletne wyeliminowanie glutenu z diety może stanowić spore wyzwanie. Gluten jest składnikiem ogromnej liczby produktów, dlatego tak ważne jest każdorazowe sprawdzenie opisu na opakowaniach.

Najważniejsze źródła glutenu:

  • produkty pszenne (otręby, mąka, orkisz, durum, kamut, semolina)
  • jęczmień
  • żyto
  • pszenżyto
  • słód
  • drożdże piwowarskie

Produkty, które mogą zawierać gluten:

  • pieczywo
  • makaron
  • płatki (nie oznaczone jako bezglutenowe)
  • słodycze
  • przekąski (np. krakresy, chipsy, paluszki)
  • sosy (np. sojowy, marynaty, sosy sałatkowe)
  • piwo

Najłatwiejszym sposobem eliminacji glutenu jest spożywanie nieprzetworzonych produktów. W innym wypadku będziesz zmuszona do dokładnego studiowania składu produktu.

Jednak głowa do góry! Jeżeli unikasz glutenu – wciąż masz ogromny wybór żywności, z której możesz skomponować dobrze zbilansowaną i smaczną dietę.

Wiele zdrowych produktów jest naturalnie pozbawionych glutenu np.:

  • owoce,
  • warzywa
  • orzechy i migdały ziemne
  • mięso czerwone (bez panierki!)
  • drób
  • niektóre produkty pełnoziarniste
  • produkty mleczne
  • tłuszcze (np. oliwa z oliwek, olej z chufa)

Efekty diety bezglutenowej

Jeżeli cierpisz na nietolerancję glutenu, odpowiednia dieta pomoże Ci zwalczyć problemy trawienne. Badania wskazują, że osoby z nietolerancją glutenu, po stosowaniu diety eliminacyjnej przez 6 miesięcy, znacznie ograniczyły symptomy choroby.

  • Dieta bezglutenowa pomaga łagodzić stany zapalne w organizmie. Dotyczy to w szczególności osób z celiakią, dla których spożywanie glutenu prowadzi do przewlekłego uszkodzenia ścian jelitowych.
  • Stosowanie diety bezglutenowej może prowadzić do zwiększenia energii. Osoby z nietolerancją glutenu często czują się zmęczone, powolne i przytłumione. Te objawy mogą wynikać z uszkodzeń układu pokarmowego.
  • Dieta bezglutenowa może pomóc w redukcji masy ciała. Przede wszystkim dlatego, że osoby stosujące dietę bezglutenową są zmuszone do wyeliminowania „śmieciowego jedzenia”. Produkty te często są zastępowane przez warzywa, owoce i zdrowe tłuszcze.
  • Osoby stosujące tą dietę dostarczają do organizmu żywność wyższej jakości. Produkty bezglutenowe są poddawane bardziej rygorystycznym testom i badaniom. Często pochodzą z upraw ekologicznych.

Z dietą bezglutenową związane są też pewne zagrożenia. U osób stosujących tą dietę mogą pojawić się niedobory błonnika (w tym artykule przeczytasz, w czym jest błonnik), żelaza, wapnia, witaminy B12, cynku, witamin z grup A,D,E. Wobec tego konieczne może być stosowanie suplementacji. Warto też zauważyć, że produkty bezglutenowe są z reguły droższe od swoich klasycznych odpowiedników.

Pamiętaj - pszenica, żyto i jęczmień to podstawowe produkty, których musisz unikać na diecie bezglutenowej. Oprócz tego gluten jest często dodawany do mocno przetworzonej żywności (np. gotowe potrawy, produkty w puszkach, niektóre mrożonki). Dokładnie czytaj skład produktów.

Chcesz zadbać o zdrowie? Przeczytaj, co to jest superfood.

Poszukujesz ciekawego sposobu żywienia? Poznaj zasady diety koszernej.

Sprawdź, czy produkty bez laktozy są zdrowe.

 

 

Pokaż więcej wpisów z Lipiec 2019
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel