Jak wybrać żywność bez GMO

2019-06-29
Jak wybrać żywność bez GMOZdrowe odżywianie jest dla Ciebie ważne? Zastanawiasz się, jaki wypływ na Twój organizm może mieć spożywanie produktów modyfikowanych genetycznie? Sprawdź, jakich oznaczeń szukać na opakowaniach i jak upewnić się, że spożywasz żywność bez GMO.

Co to znaczy żywność bez GMO

Mianem „żywności bez gmo” określamy produkty spożywcze, które nie zostały zmodyfikowane genetycznie.

GMO - Genetically Modified Organism - to nowe organizmy, stworzone przez człowieka w laboratoriach (z wykorzystaniem inżynierii genetycznej).

W trakcie modyfikacji organizmu, naukowcy usuwają z jego DNA jeden gen (lub więcej) i zastępują go nowym (pochodzącym z innego organizmu). Ma to na celu połączenie cech obu organizmów. Na przykład - naukowcy przeszczepili gen z bakterii Bacillus thuringiensis do DNA kukurydzy. Nowy gen wytworzył białko, które zabija owady. W wyniku tego „nowa kukurydza GMO” posiada swój własny pescytyd.

Wykres przedstawiający co to znaczy produkty bez GMO.

Komercyjne modyfikacje genetyczne dużo częściej dotyczą roślin, niż zwierząt.

Obecnie na rynku dostępne są genetyczne modyfikacje takich roślin jak:

  • kukurydza
  • soja
  • bawełna
  • rzepak
  • buraki cukrowe
  • lucerna
  • papaja
  • ziemniaki

Rośliny GMO chętnie wykorzystywane są do produkcji paszy dla zwierząt, która jest zdecydowanie tańsza od swoich organicznych odpowiedników.

GMO argumenty za i przeciw

Naukowcy, konsumenci oraz grupy działające na rzecz ochrony środowiska wymieniają wiele argumentów, wskazujących na ryzyko wykorzystania GMO.

Jednym z największych problemów jest to, że naukowcy nie mają pojęcia, gdzie dokładnie umieścić nowy materiał. Z uwagi na to geny dodawane są do DNA w losowych miejscach. Do niedawna uważano, że nie ma to żadnego znaczenia. Zgodnie z założeniami Centralnego Dogmatu Biologii Molekularnej – jeden gen miał odpowiadać wyłącznie za produkcję jednego białka.

Dogmat został obalony przez naukowców z United States National Human Genome Research, którzy udowodnili, że geny funkcjonują w skomplikowanym, zależnym od siebie procesie. Proces ten nie jest jeszcze do końca zrozumiały. To odkrycie wstrząsnęło podstawami całej inżynierii genetycznej. Badania Uniwersytetu Harvarda wskazują, że losowa implementacja materiału do DNA może rozregulować i zakłócić funkcjonowanie pozostałych genów oraz tworzyć nowe białka (nieobecne w pierwotnej roślinie). Spożywanie takich białek może być toksyczne i wywoływać choroby oraz alergie.

Zwolennicy żywności GMO twierdzą, że technologia modyfikacji genetycznej jest naturalną drogą rozwoju tradycyjnych metod hodowli. Zauważają, że każde DNA, które spożywamy, ulega rozpadowi w żołądku. DNA produktów spożywczych nie wchłania się do krwi. Jest nieobecne w tkankach i narządach oraz produktach pochodzenia zwierzęcego (np. mleko, mięso lub jaja zwierząt spożywających paszę GMO).

Badania Instytutu Zootechniki w Krakowie nie wykazały, aby produkty GMO były w jakikolwiek sposób szkodliwe dla zwierząt, człowieka lub środowiska.

W rzeczywistości inżynieria genetyczna ma niewiele wspólnego z tradycyjną hodowlą organizmów. Tradycyjne techniki opierają się na łączeniu ze sobą organizmów tego samego (lub podobnego) gatunku. W przypadku GMO często łączy się ze sobą gatunki bardzo odległe (np. nowy gen w roślinie może pochodzić od wybranego gatunku ryby).

Umożliwienie transferu genów pomiędzy bardzo różnymi gatunkami łamie naturalne granice. Trudno przewidzieć wszystkie konsekwencje takich modyfikacji.

Badania American Medical Association pokazały, że 90% naukowców uważa żywność GMO za bezpieczną. W przypadku konsumentów odsetek ten spada do około 30%.Konsumenci najczęściej wyrażają pogląd, że udowodnienie bezpieczeństwa produktów zmodyfikowanych genetycznie wymaga długotrwałych badań. Obecnie, w najlepszym wypadku, brak jest jednoznacznych dowodów na ich szkodliwość.

Czy jest się czym martwić?

Zgodnie z danymi portalu Non GMO Report ponad 70% przetworzonej żywności dostępnej w amerykańskich sklepach zawiera składniki modyfikowane genetycznie. Oprócz tego ponad połowa cukru, wykorzystywanego w przemyśle spożywczym, pochodzi z roślin GMO.

Wydaje Ci się, że nie dotyczy to naszego kraju?

Do obrotu na terenie Unii Europejskiej dopuszczone są zmodyfikowane gatunki:

  • kukurydzy
  • rzepaku
  • soi
  • buraków cukrowych

Stowarzyszenie Polska Wolna od GMO informuje, że co roku do naszego kraju importuje z USA, Argentyny i innych zakątków świata około 2,5 miliona ton zboża (soja, kukurydza, rzepak). W ponad 90 proc. są to rośliny modyfikowane genetycznie.

Znakowanie GMO

Zasady znakowania produktów GMO określa rozporządzenie 1830/2003 Parlamentu Europejskiego. Zgodnie z nim produkty GMO muszą posiadać stosowną informację na opakowaniu.

Nie określono żadnego wspólnego znaku – dlatego wystarczy wzmianka, napisana tą samą czcionką co inne treści (np. w sekcji dotyczącej składu produktu). Brak odpowiedniego oznaczenia jest zagrożony wyłącznie karą grzywny.

Zdarzały się sytuacje, w których wymóg oznaczania był ignorowany przez producentów.

Ponadto zasady te nie obowiązują produktów pochodzących od zwierząt karmionych paszą GMO (te mogą być sprzedawane bez żadnych oznaczeń).

26 czerwca 2019 roku polski Parlament zakończył pracę nad projektem ustawy o oznaczeniu produktów, wytworzonych bez wykorzystania organizmów modyfikowanych genetycznie. Zgodnie z nowymi przepisami powstał ujednolicony znak „Wolne od GMO”, który będzie mógł być dobrowolnie wykorzystywany przez producentów żywności. Za jego nieprawidłowe wykorzystanie również grozić będzie kara grzywny. Przepisy wejdą w życie od 1 stycznia 2020 roku.

Jak uniknąć żywności modyfikowanej genetycznie

Amerykańska Akademia Medycyny Środowiskowej w swoich publikacjach wskazuje, że spożywanie produktów GMO może prowadzić do:

  • uszkodzenia przewodu pokarmowego
  • zaburzeń układu immunologicznego (jeżeli cierpisz na objawy chorób autoimmunologicznych, przeczytaj co to jest dieta AIP)
  • przyspieszonego procesu starzenia
  • bezpłodności

Podnoszenie świadomości żywieniowej społeczeństwa sprawiło, że producenci coraz chętniej oznaczają swoje towary jako wolne od GMO.

Przede wszystkim postaraj się dokładnie czytać napisy na opakowaniach. Brak takiej informacji powinien wzbudzić Twoją podejrzliwość. Szczególnie w przypadku produktów pochodzenia zwierzęcego.

Jeżeli chcesz mieć całkowitą pewność, że nie spożywasz GMO - unikaj przetworzonego jedzenia, które zawiera kukurydzę, soję, rzepak, buraki cukrowe lub bawełnę.

Staraj się wybierać żywność ekologiczną, której producenci przykładają szczególną uwagę do zapewnienia jak największej jakości produktów.

Możesz też wypróbować jedną z diet, które w swoich założeniach eliminują żywność GMO (np. dieta koszerna). 

Pokaż więcej wpisów z Czerwiec 2019
Polecane
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel