Co to jest dieta paleo

2019-07-09
Co to jest dieta paleoZastanawiasz się, jak uniknąć chorób cywilizacyjnych? Chcesz mieć pewność, że wysoko przetworzona żywność nie zatruwa Twojego organizmu? Rozwiązaniem może być dieta paleo – czyli powrót do menu naszych przodków. Przeczytaj artykuł i przekonaj się, jak prehistoryczny jadłospis może pomóc nowoczesnemu człowiekowi.

Co to jest dieta paleo

Dieta paleo (dieta paleolityczna, dieta epoki kamienia lub dieta jaskiniowców) - to jadłospis złożony z produktów, które mogły być spożywane przez człowieka w epoce paleolitu (od ok. 2,5 mln lat p.n.e. do 8000 lat p.n.e.).

Dieta paleolityczna została spopularyzowana w drugiej połowie XX wieku, za pośrednictwem bestsellerowych książek amerykańskiego naukowca – Lorena Cordain.

Zasady diety wynikają z tzw. koncepcji niezgodności. Według tej koncepcji, pojawienie się rolnictwa (ok. 10 000 lat temu) zrewolucjonizowało sposób odżywiania ludzi. Problem w tym, że przez wieki człowiek zajmował się wyłącznie łowiectwem i zbieractwem, a 10 000 lat, z punktu widzenia ewolucji, to tylko chwila.

Zwolennicy koncepcji niezgodności twierdzą, że organizm człowieka nie miał wystarczająco dużo czasu, aby przystosować się do tak radykalnej zmiany. Spożywanie „nowych” produktów (np. zboża, rośliny strączkowe, produkty mleczne) ma prowadzić do rozregulowania organizmu, a w konsekwencji do wielu dolegliwości trawiennych oraz chorób (np. nadwaga, cukrzyca, choroby serca).

Dieta paleo odrzuca współczesny jadłospis (oparty na wysoko przetworzonych produktach). Celem tej diety jest zbliżenie się do sytuacji żywieniowej, z jaką mieli do czynienia nasi prehistoryczni przodkowie. Na diecie paleolitycznej nie spożywa się produktów, które weszły do menu człowieka wraz z rozwojem rolnictwa. Jadłospis jest tworzony w oparciu o chude mięso, ryby i warzywa – czyli to, co mogło zostać pozyskane w społeczeństwie zbieracko-łowieckim.

Zasady diety paleolitycznej

Dostępnych jest mnóstwo wariantów diety paleo. Wśród nich znajdziesz odmiany mniej i bardziej restrykcyjne. Podstawowe zasady są jednak wspólne.

Na diecie paleo możesz jeść:

  • owoce
  • warzywa
  • nasiona i orzechy
  • chude mięso (w szczególności pochodzące od zwierząt przeżuwających trawę oraz dziczyznę)
  • ryby (w szczególności te bogate w kwasy omega 3 – np. łosoś, makrela i tuńczyk)
  • nierafinowaną oliwę z owoców i nasion (np. oliwa z oliwek, olej z chufa)

Dieta paleolityczna dopuszcza spożywanie wody, czarnej kawy i zielonej herbaty. Należy natomiast unikać wszystkich słodzonych napojów i soków (a także alkoholu).

Na diecie paleo należy wykluczyć z jadłospisu:

  • zboża (pszenica, owies, jęczmień)
  • rośliny strączkowe (fasola, bób, groch)
  • produkty mleczne
  • cukier
  • sól
  • ziemniaki
  • wysoko przetworzoną żywność (konserwy, produkty instant, gotowe dania)

Efekty diety paleo


Wykres przedstawiający efekty diety paleolitycznej.

Od momentu upowszechnienia się diety plaeolitycznej przeprowadzono szereg badań , które miały na celu porównanie jej skuteczności z innymi dietami (np. z dietą cukrzycową lub dietą śródziemnomorską). Wyniki są obiecujące. Dieta paleolityczna przynosi podobne korzyści, co inne diety oparte na spożywaniu chudego mięsa, warzyw i owoców, a ponadto:

Dieta paleo może prowadzić do szybkiej redukcji masy ciała

Wyniki badań z 2008 roku jednoznacznie wskazują, że osoby stosujące dietę paleolityczną w okresie 3 tygodni, zmniejszyły masę ciała średnio o 2,3 kilograma. Związane jest to przede wszystkim z faktem, że na diecie paleo nie spożywa się produktów o wysokiej gęstości energetycznej (np. zboża, cukier, przetworzona żywność).

Dieta paleo może prowadzić do zwiększonej tolerancji glukozy

Stosowanie tej diety może zredukować ryzyko wystąpienia cukrzycy. W 2015 roku porównano wyniki osób stosujących dietę paleolityczną z wynikami osób na diecie cukrzycowej (zalecanej przez American Diabetes Association). Podczas gdy obie diety poprawiały metabolizm uczestników, dieta paleo bardziej wpływała na odporność insulinową i pomagała w lepszym kontrolowaniu poziomu cukru we krwi.

Dieta paleo może pomagać osobom z wysokim ciśnieniem krwi

Wysokie ciśnienie krwi to czynnik ryzyka przy wielu chorobach serca. Zwolennicy diety paleolitycznej twierdzili, że jej stosowanie może obniżać ciśnienie i wpływać pozytywnie na stan zdrowia serca. Potwierdzają to badania kliniczne z 2014 roku.

Dieta paleo pomaga w zarządzaniu apetytem

Uczestnicy badań klinicznych wskazywali, że kilkutygodniowe stosowanie diety paleolitycznej zmniejsza ich odczuwanie głodu. Może mieć to związek ze znacznym ograniczeniem ilości spożywanych cukrów.

Dieta paleo może łagodzić skutki chorób autoimmunologicznych

W diecie paleolitycznej nie spożywa się produktów bogatych w gluten. Unikanie tego białka jest wskazane dla osób z celiakią oraz nadwrażliwością na gluten (w tym artykule przeczytasz – co to jest dieta bezglutenowa). Ponadto zasady tej diety wykluczają dziesiątki innych produktów, które mogą powodować nadmierną reakcję układu odpornościowego (np. fastfoody, słodycze, alkohol).

Obniżenie poziomu triglicerydów

Triglicerydy to organiczne związki chemiczne należące do grupy lipidów (tłuszczy prostych). Związki te są składnikiem ludzkiej tkanki tłuszczowej. W odpowiednich ilościach triglicerydy są bezpieczne dla zdrowia. Jednak gdy ich poziom rośnie – może to prowadzić do poważnych schorzeń (otyłość, miażdżyca, cukrzyca typu II). Badania z 2008 roku wykazały, że uczestnicy stosujący dietę paleo znacznie zmniejszyli poziom triglicerydów w organizmie.

Dieta paleo – czy warto

Prehistoryczny sposób odżywiania wzbudza też wiele kontrowersji. Zastrzeżenia dotyczą najczęściej katalogu wykluczonych produktów oraz samej idei, stojącej za powstaniem tej diety.

Podstawową różnicą pomiędzy dietą paleolityczną, a innymi dietami (uznawanymi za zdrowe) jest nieobecność produktów pełnoziarnistych oraz roślin strączkowych. W wielu dietach produkty te są ważnym źródłem błonnika pokarmowego, witamin i minerałów. Ponadto dieta paleo wyklucza produkty mleczne – popularne źródło białka i wapnia.

Krytycy diety paleo twierdzą, że te produkty też są zdrowe (a przy tym dużo tańsze i łatwiej dostępne, niż np. dziczyzna). Wskazują, że nie ma długotrwałych badań klinicznych, które potwierdzają zalety (lub wady) tej diety. Zauważają, że te same efekty można osiągnąć poprzez odpowiednią ilość ruchu i każdą inną, zdrową dietę z dużą ilością warzyw i owoców.

Naukowcy kwestionują też zasadność hipotezy niezgodności. Twierdzą, że zbytnio upraszcza i źle przedstawia obraz tego, jak człowiek dostosowywał się do zmian w odżywianiu. Badania archeologiczne dowodzą, że człowiek spożywał dzikie zboża od co najmniej 30 000 lat (a więc na długo przed powstaniem rolnictwa).

Pomimo głosów krytyki - dieta paleolityczna to bez wątpienia jeden z ciekawszych jadłospisów. Osoby stosujące dietę paleo często wykraczają poza same aspekty żywieniowe - promują powrót do zasad minimalizmu i życia zgodnego z naturą.

Dieta paleo pomoże Ci w utrzymaniu prawidłowej wagi ciała. Ponadto może mieć pozytywny wpływ na Twoje zdrowie.

Poszukujesz diety, która pomoże Ci walczyć z chorobami? Przeczytaj, co to jest protokół autoimmunologiczny.

Sprawdź, na czym polega dieta koszerna.

Dowiedz się, jak wybrać żywność bez GMO.
Pokaż więcej wpisów z Lipiec 2019
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel